«ΑΣ ΦΑΝΕ ΠΑΝΤΕΣΠΑΝΙ»
Τη δήλωση «ας φάνε παντεσπάνι» υποτίθεται ότι την έκανε η Μαρία Αντουανέτα και περικλείει τον πασιφανή ταξικό διαχωρισμό στη Γαλλία που οδήγησε και στη γαλλική Επανάσταση. Η βασίλισσα βρίσκονταν τόσο μακριά από τις δυσχερείς συνθήκες διαβίωσης των συμπατριωτών της που δεν μπορούσε να καταλάβει την κατάσταση που επικρατούσε. Αν και η απάντησή της μας φαίνεται παράλογη και εκτός πραγματικότητας, «οι άνθρωποι δεν έχουν ψωμί; Ας φάνε παντεσπάνι», ήταν ενδεικτική ενός βαθύτερου προβλήματος.
Η ανώτερη τάξη στη Γαλλία είχε τοποθετηθεί τόσο ψηλότερα από τον υπόλοιπο πληθυσμό που ούτε καν μπορούσε να διανοηθεί τα προβλήματά του και έτσι τον άφηνε να τα λύνει μόνος του. Το μεγαλύτερο πρόβλημα της βασιλικής οικογένειας ήταν η αλαζονεία, μια μορφή αλαζονείας τόσο βαριά που ξεσήκωσε επανάσταση, έναν πόλεμο στους δρόμους που θα έφερνε την αλλαγή.
Η αποτίναξη της αλαζονείας είναι το κοινό στοιχείο της γαλλικής Επανάστασης και του Πέσαχ.
Κατά τη διάρκεια του Πέσαχ απαγορεύεται να καταναλώνουμε τροφές με ζύμη, δηλαδή το χαμέτς. Στην πραγματικότητα, δεν πρέπει να έχουμε καθόλου χαμέτς στο σπίτι μας και δεν πρέπει να επωφεληθούμε από αυτό με κανένα τρόπο, όλη την εβδομάδα του Πέσαχ. Για το λόγο αυτό, τις μέρες και τις εβδομάδες πριν το Πέσαχ, αφιερώνουμε χρόνο στην καθαριότητα του σπιτιού μας ακόμη και από τα πιο μικρά ψίχουλα χαμέτς.
Η Χασιδική φιλοσοφία παρομοιάζει την αλαζονεία με το χαμέτς και την ταπεινοφροσύνη με τη ματσά, γιατί το χαμέτς πρέπει να φουσκώσει και να διογκωθεί, ενώ η ματσά είναι από τη φύση της επίπεδη, ταπεινή.
Υπάρχει μια ιστορία για έναν μαθητή του Ράμπι Σσνεόρ Ζαλμάν του Λιαδί, τον πρώτο Ράμπι της Χαμπάντ. Ο μαθητής πέτυχε προσωπική ακρόαση με το Ραβίνο και όταν μπήκε στην αίθουσα ρώτησε το δάσκαλο, «τι μου λείπει;». Ο Ραβίνος του απάντησε: «Δεν σου λείπει τίποτα όσον αφορά τη μελέτη και το σεβασμό προς το Θ-ό. Πρέπει όμως να ξεφορτωθείς τα «χαμέτς» του χαρακτήρα σου, το υπερτροφικό Εγώ σου». Η θεραπεία γι’ αυτό είναι η ματσά που συμβολίζει την ταπεινοφροσύνη και τον παραμερισμό του εαυτού μας για χάρη των υπηρεσιών μας προς το Θ-ό.
Ερμηνεύοντας τη συμβουλή που έδωσε ο Ραβίνος Σσνεόρ Ζαλμάν στον μαθητή του, μπορούμε να θεωρήσουμε τον καθαρισμό για το Πέσαχ σαν κάτι που κάνουμε όχι μόνο για το σπίτι, αλλά και για εμάς τους ίδιους. Όπως κοιτάμε στις γωνίες, ψαχουλεύουμε στην αποθήκη και καθαρίζουμε όλα τα ντουλάπια, έτσι πρέπει να κάνουμε και με τον χαρακτήρα μας. Να ψάξουμε για σημεία όπου η αλαζονεία μας έχει προκαλέσει ακαταστασία.
Ελπίζουμε και προσευχόμαστε, όλο αυτό το ξεκαθάρισμα να μας οδηγήσει στις μέρες του Μεσσία όπου όλος ο κόσμος θα είναι «Κασσέρ για το Πέσαχ». Απαλλαγμένοι από τα ψίχουλα του χαμέτς και ελεύθεροι από τα δεσμά του «Εγώ» θα μπορούμε τότε να υπηρετούμε ανεμπόδιστοι το Θ-ό.
