To read it in English, click here
Ίσως αρκετοί από εσάς έχετε ακούσει για τα Πέντε Στάδια του Πένθους της ψυχιάτρου Ελίζαμπεθ Κιούμπλερ-Ρος: Άρνηση, Θυμός, Διαπραγμάτευση, Θλίψη, Αποδοχή. Σκεφτόμουν πως αυτά τα πέντε στάδια, που βιώνουν όσοι έχουν μια απώλεια στην ζωή τους, μπορεί να αντικατοπτρίζουν την αντίδραση μας στην νέα κατάσταση λόγω κορωνοϊού και στον εορτασμό του Πέσαχ.
Η πρώτη μας αντίδραση μπορεί να ήταν: «Όχι, αυτό δεν μπορεί να συμβαίνει. Είναι αδιανόητο να μην γιορτάσουμε το Πέσαχ όπως κάθε χρονιά».
Ύστερα ίσως ήρθε θυμός: «Γιατί να συμβαίνει αυτό; Γιατί οι πρέπει να είμαι εγκλωβισμένος και περιορισμένος; Πως θα κάνω Σέντερ χωρίς την υπόλοιπη οικογένεια;».
Μετά μπορεί να ακολούθησε η θλίψη: «Αυτό που συμβαίνει είναι πολύ δύσκολο. Δεν έχω καμία διάθεση να γιορτάσω φέτος».
Ίσως κάποιοι να προσπάθησαν να κάνουν κάποια διαπραγμάτευση: «Ίσως να μπορούμε να βρούμε μια δικαιολογία και να παρακάμψουμε τους περιοριστικούς κανόνες και με κάποιο τρόπο να βρεθούμε όλοι μαζί». (Για όσους ακόμα σκέφτονται έτσι, θα ήθελα να σας υπενθυμίσω πως η ανώτερη αξία στον Ιουδαϊσμό είναι η ανθρωπινή ζωή, η οποία πρέπει να προστατευτεί πάνω από όλα).
Το τελευταίο στάδιο είναι η αποδοχή. Κάποιοι φτάνουν σε αυτό το στάδιο γρηγορότερα από άλλους, ίσως χωρίς καν να περάσουν από τα προηγούμενα στάδια: «Αυτή είναι η κατάσταση για όλους μας. Κάποιος λόγος υπάρχει που συμβαίνει όλο αυτό, ακόμα και αν δεν μπορώ να τον κατανοήσω. Ας βρω τρόπους να πάω παρακάτω από τις δυσκολίες. Ας βρω δημιουργικούς τρόπους να γιορτάσω σωστά και ουσιαστικά το Πέσαχ και σε αυτές τις συνθήκες. Ας είμαι και εγώ ένας από τα εκατομμύρια εβραίους σε όλον τον κόσμο που φέτος θα γιορτάσουν διαφορετικά αυτό το Πέσαχ»
Σας ευχόμαστε Πέσαχ Κασσέρ Βεσαμέαχ!
Ραβίνος Μέντελ και Νεχάμα Χέντελ