ΓΙΟΜ ΚΙΠΟΥΡ
Τι είναι το «Καπαρότ»;
Στην κυριολεξία, Καπαρότ σημαίνει «εξιλέωση». Κατά το έθιμο, την παραμονή του Γιομ Κιπούρ, ένα αγόρι ή ένας άντρας παίρνει στο χέρι ένα κόκκορα και μία γυναίκα ή ένα κορίτσι παίρνει μία κότα. Στη συνέχεια περνάνε το πουλί πάνω από το κεφάλι τους τρεις φορές και απαγγέλουν μία ειδική προσευχή. (Μπορούμε να χρησημοποιήσουμε και ψάρι ή χρήματα). Κατόπιν το κοτόπουλο σφάζεται σύμφωνα με το τελετουργικό, και συχνά δίνεται στους φτωχούς για το γεύμα τους πριν το Γιομ Κιπούρ. Ο σκοπός του Γιομ Κιπούρ είναι να επικαλεστούμε το Θεό για πραγματική μεταμέλεια, μέσα από τη σκέψη ότι μία παρόμοια μοίρα όπως αυτή που περιμένει το πουλί μπορεί να ευθύνεται για τις αμαρτίες μας, αλλά μέσα από τον οίκτο του Θεού και την πραγματική μας μεταμέλεια, μπορεί αυτή να αποφευχθεί.
Γιατί ζήταμε κέικ μελιού πριν το Γιομ Κιπούρ;
Υπάρχει ένα πολύ παλιό έθιμο να «ζητάμε κέικ μελιού» πριν από το Γιομ Κιοπούρ.
Παράλληλα με την προσευχή για ένα γλυκό χρόνο που συμβολίζεται από τη γλύκα του μελιού, οι Ραβίνοι μας εξηγούν ότι σε περίπτωση που παρουσιαστεί η ανάγκη της καλοσύνης των άλλων το επερχόμενο έτος, προσευχόμαστε να μην χρειαστεί να ζητήσουμε τίποτα περισσότερο από το κέικ μελιού που λαμβάνουμε από κάποιον συγγενή, φίλο ή γνωστό.
Πως ευλογούμε τα παιδιά παραμονή του Γιομ Κιπούρ;
Σύμφωνα με το έθιμο, ευλογούμε τα παιδιά την παραμονή του Γιομ Κιπούρ. Αν και δεν υπάρχει κάποια τυποποιημένη φόρμουλα για την ευλογία αυτή, συνηθίζεται να λέμε: «Είθε ο Θ-ός να σε κάνει σαν τον Εφραϊμ και το Μενασσέ» (για το γιο) ή «Είθε ο Θ-ός να σε κάνει σαν τη Σάρα, τη Ρίφκα, τη Ραχήλ και τη Λεία» (για την κόρη).
Πολλοί έχουν το έθιμο να ευλογούν τα παιδιά με την ευλογία των ιερέων (Μπιρκάτ Κοανίμ). Το κείμενο βρίσκεται στους Αριθμούς 6:22-27. «Ο Κύριος μίλησε στο Μωϋσή λέγοντας: Μίλησε στον Ααρών και τους γιους του, λέγοντας: Έτσι θα ευλογείτε τα τέκνα του Ισραήλ, λέγοντας τους: «Είθε ο Κύριος να σε ευλογεί και να σε προστατεύει. Είθε ο Κύριος να κάνει την όψη Του να λάμπει για σένα και να σε ευνοεί. Είθε ο Κύριος να στρέψει το πρόσωπό Του προς τα σένα και να σου δίνει ειρήνη». Θα δώσουν το Όνομά Μου στα τέκνα του Ισραήλ και Εγώ θα τα ευλογώ».
Γιατί ορίστηκε η μέρα του Γιομ Κιπούρ σαν Μέρα της Εξιλέωσης όπου συγχωρούνται οι αμαρτίες μας;
Το Γιομ Κιπούρ είναι στις 10 του Τισσρί. Την ημέρα αυτή ο Μωυσής κατέβηκε από το `Ορος Σινά με τις Δεύτερες Πλάκες, αφού είχε πάρει τη συγχώρεση από το Θεό για την αμαρτία του Χρυσιού Μοσχαριού. Ετσι ο Θεός όρισε την ημέρα αυτή σαν Ημέρα της Εξιλέωσης για όλες τις γενεές. Το Γιομ Κιπούρ ονομάζεται επίσης «Γιομ Χακαντόσς» («η `Αγια Μέρα»).
Γιατί νηστεύουμε το Γιομ Κιπούρ;
Το Γιομ Κιπούρ διαρκεί περίπου 25 ώρες. Μερικοί νηστεύουν για 26 ώρες εφόσον ο αριθμός αυτός αντιστοιχεί στην αριθμητική αξία του Αγίου Ονόματος του Θ-ού.
Υπάρχουν πολλοί λόγοι για τη νηστεία:
1) Εφόσον είναι η μέρα της εξιλέωσης πρέπει να περνάμε το χρόνο μας συζητώντας για πνευματικά ζητήματα και όχι προσπαθώντας να ικανοποιήσουμε τις φυσικές μας ανάγκες.
2) Στην Τορά αναφέρεται ότι την ώρα της Παράδοσης της Τορά, τα Τέκνα του Ισραήλ, «Είδαν το Θεό ενώ έτρωγαν και έπιναν» (`Εξοδος 24:11 – Βλ. Ρασσί). Αυτή η υπερβολική διάθεση για γιορτή δείχνει έλλειψη σεβασμού προς το Θεό και οδήγησε στη λατρεία του Χρυσιού Μοσχαριού η οποία είχε σαν αποτέλεσμα το σπάσιμο των Πλακών. Όπως αναφέρθηκε προηγουμένως, το Γιομ Κιπούρ είναι η μέρα όπου ο Θεός συγχώρεσε το λαό του Ισραήλ για την αμαρτία του Χρυσιού Μοσχαριού και ο Μωυσής επέστρεψε με τις Δεύτερες Πλάκες. Αφού λοιπόν το υπερβολικό φαγητό και ποτό ήταν η αιτία που έσπασαν οι Πρώτες Πλάκες, προσπαθούμε να επανορθώσουμε την αμαρτία μας, απέχοντας από το φαγητό και το ποτό την ημέρα του Γιομ Κιπούρ, τη μέρα δηλαδή που ο Μωυσής κατέβηκε με τις Δεύτερες Πλάκες.
3) Η νηστεία κάνει τον άνθρωπο να νιώθει πιο ταπεινός. Για το λόγο αυτό, όταν πρέπει να πραγματοποιήσουμε τη μετάνοια (Τεσσουβά) με όλη μας την καρδιά, αποφεύγουμε να φάμε και να πιούμε.
4) Στο Γιομ Κιπούρ όπου συγχωρούνται οι αμαρτίες μας θεωρούμαστε τόσο αγνοί όσο οι άγγελοι. Αυτό το εκφράζουμε όταν συμπεριφερόμαστε σαν άγγελοι οι οποίοι ούτε τρώνε ούτε πίνουν .
Περσσότερα για το Γιομ Κιπουρ