Πάθος για το πιθανό
Του Γιαακόβ Λίντερ
Ο δάσκαλος ρώτησε τους μαθητές της τάξης του τι ήθελαν να γίνουν όταν μεγαλώσουν.
Οι απαντήσεις έφταναν από όλη την αίθουσα: «Ποδοσφαιριστής», «γιατρός», «αστροναύτης», «πρόεδρος», «πυροσβέστης», «δασκάλα», «οδηγός αγώνων ταχύτητας».
Όλοι κάτι είπαν, εκτός από τον Τόμι.
Ο δάσκαλος παρατήρησε πως ο Τόμι παρέμενε σιωπηλός και ήσυχος. Έτσι λοιπόν του είπε, «Τόμι, εσύ τι θέλεις να γίνεις όταν μεγαλώσεις;».
«Πιθανός» απάντησε ο Τόμι.
«Πιθανός;;» ρώτησε ο δάσκαλος.
«Ναι» είπε ο Τόμι. «Η μητέρα μου πάντα γκρινιάζει πως είμαι απίθανος. Όταν λοιπόν μεγαλώσω, θέλω να γίνω πιθανός».
Στη μακρά καριέρα μας ως γονείς μπορεί να σηκωθούμε ένα πρωί και να συνειδητοποιήσουμε πως κι εμείς έχουμε στα χέρια μας έναν «Τόμι», ένα «απίθανο» παιδί, με την αρνητική έννοια. Και να γεμίσουμε οργή και θυμό και να πάρουμε μια σκληρή απόφαση: «Αρκετά», «δεν θα ανεχθούμε άλλο κάτι τέτοιο», «όλα θα αλλάξουν από εδώ και μπρος».
Αυτό που συνήθως συμβαίνει μετά, είναι ότι οι γονείς ανακοινώνουν την απόφασή τους στο παιδί τους και φτιάχνουν έναν κατάλογο από δέκα – είκοσι πράγματα που εκείνο πρέπει να αλλάξει.
Το παιδί, χωρίς να μπορεί να καταλάβει τι συνέβη και οι γονείς του άλλαξαν εν μία νυκτί, αρχίζει να δέχεται κριτική για την κάθε του πράξη και να υποβάλλεται σε απανωτές τιμωρίες, με αποτέλεσμα να ξεσπά ο πόλεμος.
Ο θυμός θεριεύει αφού καμία αλλαγή δεν πραγματοποιείται και δημιουργείται μια αίσθηση αδυναμίας. Οι γονείς τα παρατούν μέχρι κάποιο πρωί που ξυπνούν και ξεκινούν την ίδια διαδικασία.
«Η έλλειψη σχεδιασμού είναι το σχέδιο της αποτυχίας». Μία κατάσταση σαν την παραπάνω, απαιτεί προσεκτικό σχεδιασμό από τους γονείς (και άλλα μέλη της οικογένειας αν εμπλέκονται). Πρέπει να συνειδητοποιήσουμε πως ο «Τόμι» μας δεν μπορεί να μεταμορφωθεί εν ριπή οφθαλμού και να γίνει το ήσυχο παιδί που ευχόμαστε. Δεν υπάρχουν γρήγορες λύσεις.
Τόσο το παιδί όσο και οι γονείς πρέπει να «ξεμάθουν» πολλές συμπεριφορές από το παρελθόν που δεν είναι πλέον αποδεκτές. Τα κακά νέα είναι ότι η διαδικασία είναι χρονοβόρα. Τα καλά νέα είναι ότι τέτοιου είδους συμπεριφορές είναι δυνατόν να εξαλειφθούν και να υιοθετηθούν νέες, αν η εκμάθησή τους γίνει με το σωστό τρόπο.
Σας προτείνω τα εξής:
1) Οι γονείς γράφουν σε μια λίστα όλα όσα θέλουν να αλλάξουν στη συμπεριφορά του παιδιού τους.
2) Στη συνέχεια αποφασίζουν ποια είναι η πιο σημαντική συμπεριφορά πάνω στην οποία θέλουν να δουλέψουν πρώτα.
3) Επεξεργάζονται στρατηγικές με τις οποίες θα μπορούσαν να επιτύχουν αλλαγές στη συγκεκριμένη συμπεριφορά.
4) Αποφασίζουν σταθερά και σθεναρά να αγνοήσουν όλες τις άλλες αρνητικές συμπεριφορές.
5) Στη συνέχεια αρχίζουν να επιβραβεύουν και να ενθαρρύνουν τη θετική συμπεριφορά που εμφανίζουν το παιδί τους.
6) «Ότι επιβραβεύεται, επαναλαμβάνεται» και αργά, αλλά σταθερά, αναπτύσσεται ένα καινούργιο πρότυπο συμπεριφοράς.
7) Όταν η νέα συμπεριφορά υιοθετείται, εφαρμόζεται και γίνεται συνήθεια, επαναλαμβάνουμε τη διαδικασία επιλέγοντας την επόμενη από τη λίστα μας.
Οι γονείς θα ανακαλύψουν, προς μεγάλη τους έκπληξη, πως αγνοώντας όλες τις άλλες κακές συμπεριφορές και εστιάζοντας μόνο σε μία, μερικές από αυτές σβήνονται μόνες τους από τη λίστα η οποία αρχίζει να μικραίνει.
Πρέπει να μην ξεχνάμε ποτέ πως «ένας καλός φίλος (και μάλιστα ένας γονιός) είναι κάποιος που ξεχνά το παρελθόν σου, πιστεύει στο μέλλον σου και δέχεται αυτό που είσαι σήμερα».
Δοκιμάστε το – πιάνει!