Το ανάκτορα που καίγεται
Πώς ξεκίνησε η Εβραϊκή πίστη;
Το Μιντράσς περιγράφει τη γέννηση του Ιουδαϊσμου με την παρακάτω απόκρυφη παραβολή:
«Και ο Θ-ός είπε στον Αβραάμ: ‘Πήγαινε από τη γη σου, τη γενέτειρά σου και τον οίκο του πατέρα σου...» (Γένεσις 12:2) – Με τι μπορεί αυτό να συγκριθεί; Με έναν άντρα που ταξίδευε από τόπο σε τόπο όταν είδε ένα παλάτι στις φλόγες. Αναρωτήθηκε: «Είναι δυνατόν αυτό το παλάτι να μην έχει ιδιοκτήτη;». Ο ιδιοκτήτης τότε τον κοίταξε και του είπε, «Εγώ είμαι ο ιδιοκτήτης του παλατιού». Έτσι ο Αβραάμ ο πατέρας μας είπε, «Είναι δυνατόν ο κόσμος να μην έχει ηγέτη;». Ο Θ-ός τον κοίταξε και του είπε, «Εγώ είμαι ο ηγέτης, ο Κυρίαρχος του σύμπαντος».
Η αμηχανία του Αβραάμ είναι ξεκάθαρη. Αυτό το ευαίσθητο ανθρώπινο πλάσμα ατενίζει ένα λαμπρά δομημένο σύμπαν, ένα θαυμάσιο έργο τέχνης. Μαγεύεται από το μεγαλείο του ηλιοβασιλέματος και από το θαύμα της γέννησης: απορεί για τον ήχο των κυμάτων του ωκεανού και για το σταθερό χτύπο της ανθρώπινης καρδιάς. Ο κόσμος είναι πράγματι ένα παλάτι.
Αλλά το παλάτι είναι στις φλόγες. Ο κόσμος είναι γεμάτος αιματοχισίες, αδικία και διαμάχες. Κακοποιοί, καταχραστές, βιαστές, απαγωγείς και δολοφόνοι καταστρέφουν συνεχώς το παλάτι, κάνοντας τον κόσμο μας ένα άσχημο πεδίο μάχης ανείπωτου πόνου και τρόμου.
Τι συνέβη στον ιδιοκτήτη του παλατιού; Ο Αβραάμ φωνάζει. Γιατί ο Θ-ός επιτρέπει στον άνθρωπο να καταστρέφει τον κόσμο Του; Γιατί επιτρέπει σε ένα τόσο όμορφο μέρος να αφήνεται στις φλόγες;
Το Μιντράσς καταγράφει την απάντηση του Θ-ού: «Ο ιδιοκτήτης του παλατιού κοίταξε και είπε: ‘Εγώ είμαι ο ιδιοκτήτης του παλατιού». Ο Θ-ός κοίταξε και είπε στον Αβραάμ: ‘Εγώ είμαι ο ηγέτης, ο Κυρίαρχος του Σύμπαντος».
Ποιο είναι το νόμηα της απάντησης του Θ-ού;
Παρατηρούμε πως ο ιδιοκτήτης δεν κάνει καμία προσπάθεια να βγει από το παλάτι που καίγεται ή να σβήσει τη φωτιά. Δηλώνει μόνο πως Αυτός είναι ο ιδιοκτήτης του παλατιού που καίγεται. Είναι σαν ο ιδιοκτήτης αντί να τρέξει να σωθεί, να φωνάζει για βοήθεια. Ο Θ-ός έφτιαξε το παλάτι, ο άνθρωπος του έβαλε φωτιά και μόνο ο άνθρωπος μπορεί να τη σβήσει. Ο Αβραάμ ρωτά το Θ-ό, «Πού είσαι;». Ο Θ-ός απαντά, «Είμαι εδώ, εσύ πού είσαι;». Ο άνθρωπος ρωτά το Θ-ό, «Γιατί εγκατέλειψες τον κόσμο;» και ο Θ-ός ρωτά τον άνθρωπο «Εσύ γιατί εγκατέλειψες Εμένα;».
Έτσι ξεκινά η επανάσταση του Ιουδαϊσμού – το θαρραλέο τόλμημα της ανθρωπότητας να σβήσει τις φλόγες της ανηθικότητας και της αιματοχυσίας και να μεταμορφώσει τον κόσμο στο αρμονικό και ιερό μέρος που έπρεπε κανονικά να είναι. Η συνάντηση του Αβραάμ με το Θ-ό υπό την παρουσία ενός φλεγόμενου ανακτόρου, γέννησε τη ... του Ιουδαϊσμού – να διακατέχεται από το καλό και να τρομοκρατείται από το κακό. (Μιντράς Ραμπά Μπράισσιτ 39:1, όπως ερμηνεύτηκε από το Ραβίνο Τζόναθαν Σακς στο Radical Then, Radical Now, Harper Collins, 2000).