Fancy Pen and Pad

Στίξη

Η στίξη είναι θέμα απόδοσης έμφασης. Που κάνουμε παύση, που επικεντρωνόμαστε. Αυτό ισχύει για τη γραμματική, τη ζωή, τις πνευματικές μας αναζητήσεις.

Ας πάρουμε μια απλή πρόταση: Αυτό που θέλεις δεν μπορώ να στο δώσω. (Πρόκειται για αδιάφορη περιγραφή ενός γεγονότος; Για απογοήτευση;). Τώρα ας τοποθετήσουμε σημεία στίξης. Αυτό; (Καχυποψία). Που θέλεις (εσύ) ; (Πρόκληση). Δεν μπορώ να στο δώσω! (Απόρριψη).

 Η στίξη και η έμφαση σε κάποια λέξη αλλάζει τον τρόπο ανάγνωσης μιας φράσης. Αυτό που θέλεις, δεν μπορώ να στο δώσω. (Απόρριψη αυτού που ζητά). Αυτό που θέλεις, δεν μπορώ (εγώ) να στο δώσω. (Δεν μπορώ εγώ, αλλά μπορεί κάποιος άλλος). Αυτό που θέλεις, δεν μπορώ να στο δώσω. (Μπορώ όμως να στο πουλήσω ή να διαπραγματευτώ). `Η ακόμα, Αυτό που θέλεις, δεν μπορώ να στο δώσω. (Μπορώ όμως να σου δώσω κάτι άλλο).

Έτσι γίνεται και στη ζωή. Πράγματα συμβαίνουν τόσο σε εμάς όσο και στους γύρω μας. Ασήμαντα και σημαντικά, τραγικά και χαρούμενα. `Ολα εξαρτώνται από τη στίξη, την έμφαση που τους δίνουμε.

Για παράδειγμα, σηκώνεστε το πρωί, φτιάχνετε τον καφέ σας, παίρνετε την εφημερίδα και στο δρόμο για το τραπέζι σκοντάφτετε σε ένα από τα παιχνίδια των παιδιών. Στραμπουλάτε το δάχτυλο του ποδιού σας και χύνετε τον καφέ. Τοποθετείτε αυτό το γεγονός ψηλά στην κλίμακα των τραγικών συμβάντων μέχρι που δύο ώρες μετά, το αφεντικό σας δίνει αύξηση.

Άλλο παράδειγμα: Στο δρόμο για το σπίτι βρίσκετε πολύ κίνηση και φτάνετε με μια ώρα καθυστέρηση. Μπαίνετε μέσα αγανακτισμένοι, μέχρι που βλέπετε στην αλληλογραφία, ανάμεσα στα άλλα, την επιταγή από τον εκδότη σας. Το μποτιλιάρισμα βουλιάζει στο ασήμαντο-τραγικό καθώς η επιταγή ανεβαίνει στο σημαντικό-χαρούμενο.

Μπορούμε να αναφέρουμε άπειρα παραδείγματα. Το θέμα είναι ότι ακόμα και το πραγματικά τραγικό χάνει από τη σημαντικότητά του, εάν κάτι ουσιαστικό, ανυψώσει την κατάσταση της χαράς.

Αυτή η αντίληψη βρίσκεται στην Χασσιδική ανάγνωση ενός Ταλμουδικού ρητού. Το Ταλμούδ, σχολιάζοντας την τραγική φύση του μήνα Αβ, όπου καταστράφηκε ο Ναός, αναφέρει, «Όταν μπαίνει ο Αβ, μειώνουμε τη χαρά». Στα Εβραϊκά: Μισσενιχνάς Αβ μεμαατίμ μπ’σιμχά. Μπορούμε όμως να το διαβάσουμε – να βάλουμε τη στίξη –διαφορετικά, με αποτέλεσμα να έχουμε μια άλλη άποψη, ένα πολύ διαφορετικό σημείο έμφασης: Μισσενιχνάς Αβ μεμαατίμ - μπ’σιμχά. «Όταν μπαίνει ο Αβ, μειώνουμε (το πένθος) - σε χαρά».

Η πρώτη εκδοχή μας λέει να μειώσουμε τη χαρά μας, γιατί ο Αβ είναι ο μήνας του πένθους. Η δεύτερη μας λέει να μειώσουμε το πένθος του μήνα αυτού, μέσα από τη χαρά. Δεν μπορούμε φυσικά να ξεχάσουμε τις τραγωδίες. Δεν πρέπει να μειώσουμε τη σημασία των γεγονότων. Μπορούμε όμως να αλλάξουμε προοπτική, να αλλάξουμε την κλίμακα της σημαντικότητας.

Ναι, οι Ναοί καταστράφηκαν. Ναι, πρέπει να θυμόμαστε, να μνημονεύουμε και να τηρούμε τους νόμους της νηστείας και του πένθους. Ναι, η τραγωδία του Τισσά Μπ’Αβ εκπροσωπεί τρομακτικά γεγονότα της ιστορίας μας, συμπεριλαμβανομένου και του Ολοκαυτώματος. Ναι, είμαστε ακόμα στην εξορία.

Παρόλα αυτά οι Ψαλμωδοί μας καλούν να «υπηρετήσουμε με χαρά το Θ-ό». «Αμ Γισραέλ Χαϊ», ο Εβραϊκός λαός ζει. Υπάρχει χαρά μέσα στη ζωή μας και ο Ιουδαϊσμός χαίρεται - χαίρεται με τη μελέτη της Τορά, την εκπλήρωση των μιτσβότ, τον εορτασμό της εβραϊκής κληρονομιάς και παράδοσης. Το μέλλον θα φέρει την ανοικοδόμηση των Ναών και η Λύτρωση είναι προ των πυλών.

Στο μικρόκοσμο που ζούμε, μπορούμε να δίνουμε έμφαση στις απογοητεύσεις, τα αρνητικά συμβάντα και τον πόνο. `Η να τα γνωρίζουμε, αλλά να τοποθετούμε σημεία στίξης, κομματιάζοντας έτσι την σπουδαιότητά τους. Με αυτόν τον τρόπο, δίνουμε μεγαλύτερη σημασία στις μυριάδες πράξεις που συμβαίνουν καθημερινά, μικρές και μεγάλες, καλοσύνης και ευγένειας.

Δίνοντας έμφαση στην πραγματική χαρά, δεν μειώνουμε την ύπαρξη, αλλά τη σπουδαιότητα του τραγικού. `Ετσι επεκτείνουμε το πεδίο αντίληψης, βλέπουμε από διαφορετική σκοπιά και κατανοούμε την ανοικοδόμηση του τρίτου Ναού το Τισσά Μπ’Αβ και τον επικείμενο ερχομό του Μεσσία.